Yenileniyor
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • K.Maraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
%-0,91
BIST 92.849
%-0,48
Dolar 5,2826
%-0,45
Euro 6,0340
%-0,61
Altın 211,87
REKLAM

AH, KÖY ENSTİTÜLERİ!   

133 defa okundu kategorisinde, 17 Nis 2018 - 07:41 tarihinde yayınlandı
AH, KÖY ENSTİTÜLERİ!   

 ERDEN BALIBEK

Bugün Türk eğitim tarihinde yeri hala doldurulamayan, hala önemi ve değeri söz konusu edilen Köy Enstitülerinin yasal olarak kuruluşunun  78. yılı.

Uğur Mumcu’nun bir tarihte söylediği şu sözle başlayalım yazıya:

Köy enstitülerinin kurulduğu yerlere birer meçhul öğretmen anıtı dikilmeli ve her kuruluş gününde (17 Nisan) saygı duruşunda bulunmalıyız.”

Atatürk yoktan bir devlet yarattı. Pırıl pırıl bir cumhuriyet kurdu. Hemen ardından kalkınma hamlesi başladı. Ancak savaşlardan çıkmış halk yoksuldu. Cumhuriyet öncesi dönemden kalma eğitimsizlik büyük boyuttaydı. Okuma yazma bilenlerin oranı %5’i bulmuyordu. Halkın % 80’i köylerde yaşıyordu ama köylere hizmet götürmek çok zordu.

Kalkınma ise köylerden başlamalıydı. Kalkınmanın da temeli eğitim olmalıydı. Öyleyse öncelik eğitime verilmeliydi. Peki ama nasıl?

Atatürk’ün yakın arkadaşı Saffet Arıkan Bedük’ün Milli Eğitim Bakanlığı döneminde başladı bu konuda ilk çalışmalar. Hasan Ali Yücel’in bakanlığı döneminde devam etti. İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç işin mimarı oldu. Ancak pedagoji uzmanı Halil Fikret Kanad’ın önemli çalışmalarını, Başbakan İsmet İnönü’nün büyük desteğini unutmamak gerek.

Planlı programlı bu organize çalışmalar 1935 yılında başlamıştı. 1937’de ilk denemeleri yapıldı, 1940 yılının 17 Nisanında da yasalaştı.

Çalışma yöntemini şöyle özetleyebiliriz köy enstitülerinin: “İş için, iş içinde eğitim”.

Bu, tamamen Türkiye’ye özgü bir modeldi. Hiçbir yerde bir benzeri yoktu. Madem kalkınma köylerden başlayacak, öyleyse bu eğitim kurumları da köylerde kurulmalıydı. Buralarda okuyacak öğrenciler, köylerden gelmeli, köy koşulları içinde yaşamalı, köye geri döndüğünde yabancılık ve zorluk çekmemeliydi.

Kentlerden uzak, tren yollarına yakın toplam 21 köy enstitüsü açıldı zamanla (Biri de Savaştepe’de). Her okulun kendine ait tarlaları, bağları, arı kovanları, besi hayvanları, atölyeleri vardı. Çünkü derslerin yarısı  temel örgün eğitim olurken diğer yarısı uygulamalıydı. Öğrenciler tarlalarda, atölyelerde  çalışıyor, marangozluğu, duvar örmesini, aşı yapmasını öğreniyordu. Onların her biri gittikleri köylerde köy önderi olacaktı. Köylüye sadece okuma yazma öğretmeyecek, tarım ve hayvancılık bilgilerini, aktaracak, sağlıkları ile ilgileneceklerdi.

Köylünün kendi içinden gelen, köylüyü anlayan köy enstitülüler görevlerini başarıyla yaptılar. Çok yararlı hizmetlerde bulundular. Bunun yanı sıra; Fakir Baykurt, Mahmut Makal, Talip Apaydın, Ümit Kaftancıoğlu, Mehmet Başaran, Pakize Türkoğlu gibi yazarlar, şairler çıkardılar.

Her başarı gibi köy enstitüleri de cezasız kalmadı. Komünist yetiştirmekle, din karşıtı olmakla suçlandı. Toprak ağaları, bir kısım burjuvalar ve bir kısım siyasetçi bu okulları hedef aldı. Dış destek de gelince köy enstitüleri tarih oldu.

Köy enstitüleri kapanmasaydı, o günden bu yana hala eğitimini sürdürseydi, mezun ettiği 25 bin öğretmen ve eğitmene yenilerini ekleseydi acaba bugün eğitimimiz nasıl olurdu?

Haber Editörü : Tüm Yazıları
Yorumlara Kapalı