Yenileniyor
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • K.Maraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
%1,16
BIST 94.082
%-0,31
Dolar 4,7910
%0,16
Euro 5,6122
%0,33
Altın 189,69
Limak REKLAM

SOS, S.O.S. ALO, MİNEL…

36 defa okundu kategorisinde, 18 Nis 2017 - 07:20 tarihinde yayınlandı
SOS, S.O.S. ALO, MİNEL…

ERDEN BALIBEK

Bu yazıyı cumartesi günü yazıyorum. Gazetede daha sonra çıkacak. Yani yazıldığında halkoylaması yapılmamıştı. Çıktığında ise, yapılmış ve sonuçlar belli olmuş olacak. Bu yazının halkoylaması ile hiçbir ilgisi yok. Değişik konulara değineceğim.

Önce “SOS” diyelim. Sos, sözlüklere göre, renk ve lezzet vermesi için yemeklerin, salataların üzerine dökülen ya da yemekle birlikte pişirilen suluca malzeme. Ya da tatlıların yanında sıcak veya soğuk olarak sunulan, şekerli, aromalı sıvı. Bugün pek çok yiyeceğin yanında, hatta dondurmada bile sos kullanıyoruz. Sosların hepsi artık sadece sıvı değil, katı soslar da var.

SOS sözcüğünün her harfinin arasına (.) koyarsak karşımıza bambaşka bir şey çıkıyor. Yiyeceğe tat ve lezzet katmak yerine bir imdat çağrısı  duymuş oluyoruz. .

S.O.S. sözcüğünün gerçekte hiçbir anlamı yok. Hiçbir cümlenin kısaltılmışı değil. Tehlikeye düşen bir gemi ya da uçak S.O.S. diyerek yardım ister. Öyleyse neden S.O.S? Bu, telgrafta kullanılan Mors alfabesinin bir özelliğinden kaynaklanıyor.  İletimi kolay ve anlaşılır olduğu için seçilmiş. Bekleme yapmadan üç çizgi, üç nokta, sonra tekrar üç çizgi yan yana gelince S.O.S. oluyor.Yoksa sonradan uydurulan İngilizce cümleler “Ruhlarımızı kurtarın-save our souls” ya da “gemimizi kurtarın – save our ship” gerçekçi değil.

S.O.S. ilk kez 1905 yılında Alman hükümetince kabul edilip yürürlüğe konmuş ama ilk kullanımı 1908 yılında olmuş. Bir İngiliz gemisi S.O.S. diyerek yardım istemiş.

Gelelim ALO’ya. O da S.O.S. gibi anlamsız bir sözcük. Daha doğrusu anlamı var gibi de özel bir şey. Telefonu malum Alexander Graham Bell buldu. İlk aşamada sevdiği kadının evine bir hat çekti. O kadının adı Alessandra Lolite Oswaldo idi. Bell telefonu açtığında ya da sevdiği kadından telefon geldiğinde önce onun adını söylüyordu. Zamanla uzun uzun söylemek yerine kadının baş harfleri olan “ALO” demeye başladı. İşin ilginç yanı, sık sık telefon açan kadın, bir gün Bell’i terk etti. Bell ise hep ondan telefon bekledi. Telefonu çaldığında da o arıyor diye hep ALO dedi. Böylece ALO sözcüğü telefon açıldığında bir hitap sözcüğü oldu çıktı.

Gelelim bir anlamsız sözcüğe daha: MİNEL.

Zaman zaman uğradığım bir işyerinde orada çalışan kişi bana sordu: “Hocam, minel ne demek?” Aklımda kalan bilgi kırıntısı ile bir şeyler geveledim ama, söylediğimden ben de tatmin olmadım. Eve gelince ilk işim “minel”in anlamını yeniden öğrenmek oldu. Minel Arapça bir sözcük. “min-el” şeklinde yazılıyor. Türkçedeki “-den, -tan” ekinin yerine geçiyor. “Min-el aşk” dediğinizde “aşk-tan” anlamı taşıyor.

Sos’u anladık da, S.O.S. gibi, ALO gibi, minel gibi daha nice anlamsız sözcük var kullandığımız. Bir de, gerçek anlamının dışında kullanılan, yapay anlam yüklenen sözcükler var. Dahası; olur olmaz yerde söylene söylene artık anlamını yitirmiş sözcükler var.

Ne demiş atalarımız: “Bir söyle, bin işit.” Saçma sapan, anlamsız, gereksiz şeyler söyleyeceğimize, susmasını öğrensek, karşımızdakini dinlesek ve az konuşsak daha iyi olmaz mı?  Anlamlı sözlerde buluşmak üzere…

 

Haber Editörü : Tüm Yazıları
Yorumlara Kapalı