Yenileniyor
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • K.Maraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
%1,84
BIST 97.149
%-0,19
Dolar 5,7590
%0,27
Euro 6,4170
%1,74
Altın 282,79
REKLAM

VANDALİZM!

115 defa okundu kategorisinde, 22 May 2019 - 07:41 tarihinde yayınlandı
VANDALİZM!

                                                    ERDEN BALIBEK

 

Bulunduğum yerin yakınından turist otobüsleri geçiyor. Mevsimi geldi ya, turistler de ülkemizi ziyaret etmeye başladılar. Onların gelişine seviniyorum. Ülkemizi gezsinler, tarihsel değerlerimizi, doğal güzelliklerimizi, kentlerimizi, insanlarımızı görsünler, bu arada döviz de bıraksınlar!

Bunlar beni sevindiriyor ama bir başka yönden de tedirgin oluyorum. Gezdikleri yerlerde olumsuz etki bırakacak bir şeyler görmesinler diye. Bugüne dek güzel yurdumuzun değişik yerlerinde doğal ve tarihsel değer taşıyan birçok yer gördüm. Gördüğüm yerler beni mutlu ederken karşılaştığım manzaralar canımı sıktı. Olmadık yere yazılan yazılar, üzeri kazınan binlerce yıllık duvar resimleri, çöplüğe çevrilmiş savaş yerleri, mağaralar, sonradan parçalandığı anlaşılan sütunlar, yapılar…

Bunun adı “Vandalizm”. Bilerek ve isteyerek kişiye ya da kamuya ait bir mala, araca ya da ürüne zarar verme eylemi diye söylüyor kaynaklar vandalizmi.

Zarar vermek; yani kırmak, parçalamak, yok etmek, kesmek, üzerine yakıcı madde ya da boya atmak. Kişi bunu yaparken ne olacağını biliyor. Amacı da zaten bu.

Yıllar önce, Çanakkale’deyim. Çocuklarımla savaş alanlarını, cepheleri, top bataryalarını geziyorum. Hepimiz yoğun duygular içindeyiz. Bizim için canlarını veren kahramanlarımızı düşünürken karşımıza kim bilir kaç askerimizin şehit olduğu  koca topun hemen yanında bir yazı çıkıyor: “… seni seviyorum”. Sevdiği Mehmetçiklerimiz değil, gönül verdiği kız!

Vandalizmin tarihi çok eski. Bir Cermen ırkı olan Slavlar (Vandallar) Roma’yı yağmalayarak başlatmış bu eylemi. İtalya’da “Hatıraların lanetlenmesi” diye bir eylem varmış zaten. Sevilmeyen biri öldüğünde ona ait heykeller kırılır ya da kafaları koparılırmış. O kişilerin adları bütün kayıtlardan çıkarılırmış. Neron imparator olduğunda kendisinden önceki bütün imparatorların heykellerini yıktırmış.

Eski Mısır’da rahipler gücü tekrar ellerine geçirdiklerinde firavun mezarlarına zarar verirlermiş.

1790 sonrası Paris’te bütün heykel ve anıtlar kaldırılmış, bronzdan olanlar top ve tüfek yapılmış.

Yakın zamanlarda Naziler, Taliban (Dev Buda heykellerini yıktılar) aynı yoldan gittiler.

Devletler, kavimler, örgütler gibi kişiler de bireysel olarak yapıyor vandallığı. Çoğu siyasal bir amaç gütmeden, kendi zevki için. Yol kenarlarındaki trafik tabelalarını kurşunluyor, tarihi cami, medrese, türbe duvarlarına yazılar yazıyor, anıt mezarları kırıyor, parçalıyor.

Vandalizm asosyal bir kişilik bozukluğu. Yeterli eğitimi alamamış; ilgi, sevgi, şefkat görmemiş yetişme çağındaki çocuklar, gençler, genellikle erkekler  daha yatkın oluyor bu tür eylemlere. Ayrıca sosyal katmanlar arasındaki derin farklılıklar, sağlıksız kentleşme de nedenler arasında.

Yaz geliyor ya, yine her yer; özellikle yol kenarları çöplük  olacak. Harabeler, anıtlar, tarihi mezarlar, türbeler, çeşitli değerli yapılar yeni yazılarla dolacak. Belki bugüne dek ayakta kalmayı başarmış bazı yerler yıkılacak, zarar görecek. Bugünlerde bunları düşünüyorum.

 

 

 

 

 

Haber Editörü : Tüm Yazıları
Yorumlara Kapalı